Buiséad 2004

Cuspóirí Buiséadacha

Tá ceithre mhórchuspóir sa bhuiséad seo:

• Fostaíocht agus fás a fhorbairt

• Leanúint le cur chuige stuama i leith ár maoiniú poiblí

• Infheistíocht bhreise a dhéanamh inár bhfostruchtúr

• Ár gcumas iomaíochta a chinntíu trí bhoilsciú íseal

chun na hacmhainní is gá a sholáthar le cuimsiú sóisialta a chinntiú

Coimriú ar an Staid Eacnamaíoch agus Buiséadach 2004

• Fás eacnamaíoch de réir breis agus 3%

• Meadú de 23,000 san fhostaíocht

• Dífhostaíocht coinnithe ag 5% ar an meán

• Titim sa bhoilsciú go 2½%

• Méadú díreach faoi bhun 7% ar chaiteachas comhlán go €41.1 billiún

• Iasachtaí Státchiste de €2.8 billiún

• Easnamh Ginearálta Rialtais ag 1.1% den OTI

Bearta um Chánachas Pearsanta

• €300 milliún de laghduithe cánach

• Méadú de €240 go €1040 in aghaidh na bliana sa chreidmheas cánach IMAT don fhostaí

• Fanfaidh 90% den íosphá taobh amuigh de scóip na cánach

• Méadú de €500 go €15,500 do dhuine singil agus de €1000 go €31,000 do dhuine pósta sa bhliain sna teorainneacha díolúine ó chain ioncaim do daoine in aois 65 agus os a chionn

• Bainfear breis agus 41,000 íocoírí cánach as scóip na cánach an bhliain seo chugainn

• Liúntas cánach i leith síntiús ceardchumann ardaithe go €200 in aghaidh na bliana

Faoisimh ó Cháin

• Leanfar den Scéim Fairsingiú Gnó agus den Scéim Síol Caipitil go dtí 31 Nollaig 2006. Méadófar an teorainn do Chuideachtaí go €1 milliún

• Sínfear Faoiseamh Scannán ó dheireadh 2004 go dtí deireadh 2006. Méadófar ó 1 Eanáir 2005 an t-uasmhéid (in aghaidh an scannáin) de mhaoiniú atá i dteideal faoisimh cánach ó €10.48 milliún go €15 milliún

• Creidmheas Cánach nua do Thaighde agus Forbairt i gcuideachtaí chun postanna níos luachmhaire a spreagadh

• Faoiseamh Cánach nua do Chuideachtaí Sealbhaíochta chun ceannoifigí agus postanna a mhealladh anseo

• Sínfear an Faoiseamh Cánach do Fhuinneamh In-athnuaite go dtí 2006

• Sínfear Scéim Athnuachana Uirbeach agus Scéimeanna eile ó 31 Nollaig 2004 go dtí 31 Iúil 2006

Cáin Indíreach

Ó mheán oíche 3 Nollaig:

• Méadú de 25c ar 20 toitín (CBL san áireamh)

• Dleacht ar pheitreal agus díosal gluaisteáin ardaithe de 5c an líotar (CBL san áireamh)


Gnéithe Tuaithe

• Méadú sa liúntas díolúine cánach bliantúil i leith talamh feirme ar léas - €7,500 do léasanna ar feadh tréimhse 5-7 mbliana agus €10,000 do léasanna 7 mbliana nó os a chionn. Tá an teorainn aoise laghdaithe ó 55 bl. go 40 bl.

• Ráta comhréidh CBL d'fheirmeoirí ardaithe go 4.4%

• Ioncam ó scéim (mná tí) na gColáistí Samhraidh Gaeltachta díolmhaithe ó cháin

• Sínfear an liúntas caipitiúil i leith smachta ar thruailliú feirme ar feadh 3 bliana eile

• Scéim nua Shóisialta Tuaithe chun suas le 2500 áit a sholáthar ar scéimeanna fostaíochta pobail


Dílárú

• Mórschlár díláraithe do Ranna agus Oifigí Rialtais

• Breis agus 10,000 post do 53 ionad i 25 contae

• Soláthar caipitil de €20 milliún mar infheistíocht thosaigh

• Aistriú foirne ar bhonn deonach


Leas Sóisialach

(Ó Eanáir 2004, ach amháin má deirtear a mhalairt)

• Méadú € 630 milliún sa bhliain iomlán i Leas Sóisialach mar a leanas:

• Méaduithe i rátaí go mór os cionn an ráta bhoilscithe

• Méadú de €10 sa tseachtain sna huasrátaí Pinsin Seanaoise agus pinsean gaolmhar.

• Méadú de €11.50 sa tseachtain sa Phinsean Ranníocach Baintrí (Fir) agus sa Phinsean Mná Céile Tréigthe do dhaoine os cionn 66

• Méadú de €10 sa tseachtain sna rátaí pearsanta seachtainiúla eile go léir.

• Méadú Speisialta de €16.10 sa ráta Liúntais do Phinsean Míchumais do Dhuine Fásta Cáilithe nuair atá an duine cáilithe 66 bliana nó os a chionn

• Méadú de €6 i Sochar Linbh (an 1ú agus an 2ú leanbh) go €131.60 sa mhí agus méadú de €8 (an 3ú leanbh agus níos mó) go €165.30 ó Aibreán 2004

• Méadú de €28 sa tseachtain sna Tairsigh ioncaim don Fhorlíonadh Ioncaim Teaghlaigh agus méadú de €7 san íocaíocht is lú

• Méadú go €835 sa bhliain sa Deontas um Fhaoiseamh Cúraim ó Mheitheamh 2004

• Méadú go €2700 sa Deontas do Thuismitheoir atá ina b(h)aintreach (fir) ó lá an Bhuiséid


Míchumais

Tá €25 milliún breise á chur ar fáil chun cabhrú le daoine le míchumais intleachtúla, coirp nó céadfaíocha

Leasú ar Phinsin Seirbhíse Poiblí

I gcás iontrálaithe nua, tá an Rialtas ag tabhairt isteach na bearta seo a leanas:

• Ardú go 65 bliana san aois is lú le haghaidh pinsin don chuid is mó de na hiontrálaithe nua ó Aibreán 2004.

• An aois is lú le haghaidh pinsin i gcás catagóirí áirithe (Gardaí, Oifigigh Phríosúin) le hardú go 55 bliana, agus i gcás na bhForsaí Cosanta go 50 bliain

• An aois is lú le haghaidh pinsin ardaithe go 65 bliana i gcás baill den Oireachtas agus Sealbhóirí Oifige a thoghadh nó a cheapadh ar 1 Aibreán 2004 nó ina dhiaidh sin

• Cealófar an aois pinsin éigeantach de 65 i gcás iontrálaithe nua, ag ligean do bhaill foirne fanacht ag obair más mian leo

I gcás seirbhísigh phoiblí reatha:

• Socruithe nua comhtháthaithe le Leas Sóisialach chun cuidiú le seirbhísigh phoiblí ar ioncam íseal

• Cuirfear tús le scéim aonair de chineál Scéim Ranníocach Deonach Breise


Caiteachas Caipitiúil

• Beartáin rolltacha 5 bliana don infheistíocht chaipitiúil go léir. Tiomantas don infheistíocht chaipitiúil a choinneáil suas go 5 faoin gcéad den OTN le linn na 5 mbliana seo romhainn

• €30m breise le haghaidh oibreacha Tógála Scoile


Airgeadas Rialtais Áitiúil

Soláthar breise aon uaire de €30m in 2004 do ranníocaíocht an Státchiste leis an gCiste Rialtais Áitiúil